شهره صدری- کارشناسان میگویند حملات به میادین گازی، سایتهای هستهای و تأسیسات نمکزدایی، آلایندههای سمی را به هوا، خاک و آب نشت میدهد که میتواند برای دههها بر سلامت تأثیر بگذارد.
انفجار انبارهای نفت دود سیاه غلیظی را به هوا متصاعد میکنند. بقایای انفجار در خلیج فارس فرو میروند. موشکها سایتهای نظامی را بمباران میکنند.
کارشناسان میگویند جنگ ایران ترکیبی سمی از مواد شیمیایی، فلزات سنگین و سایر آلایندهها را آزاد کرده است که همه چیز را از کشاورزی گرفته تا آب آشامیدنی و سلامت مردم تهدید میکند – و خسارات زیستمحیطی و خطرات سلامتی را به جا میگذارد که میتواند برای دههها باقی بماند.
کاوه مدنی، دانشمند ایرانی و مدیر موسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه ملل متحد در این باره گفت: “تمام سوختن میادین نفت و گاز در مناطق ساحلی، تمام کشتیهایی که در آنجا هستند، نفتکشهایی که در حال سوختن یا [غرق شدن] هستند – همه اینها به معنای آلودگی است. برای کسی مثل من که برای پایداری و حفاظت از محیط زیست در آن منطقه مبارزه کردهام، این جنگ مانند چندین سال عقبگرد است”.
ایران در معرض خطر ” عقبگرد چندین ساله” قرار دارد، زیرا تخریب محیطزیست سلامت بلندمدت را تهدید میکند. کارشناسان بسیاری می گویند حملات به میادین گازی، سایتهای هستهای و تأسیسات آب شیرینکن، آلایندههای سمی را به هوا، خاک و آب نشت میدهند که میتواند برای دههها بر سلامت تأثیر بگذارد.
داگ ویر، مدیر رصدخانه درگیری و محیط زیست، یک سازمان غیرانتفاعی مستقر در بریتانیا که آسیبهای زیستمحیطی ناشی از درگیریهای مسلحانه را رصد میکند، خاطرنشان کرد که مستندسازی خسارات بسیار دشوار بوده و در حال حاضر ارزیابی کامل غیرممکن است.
این گروه از سنجش از دور ماهوارهای و اطلاعات منبع باز برای شناسایی خسارات و ارزیابی ریسکهای زیستمحیطی برای مردم، اکوسیستمها و زمینهای کشاورزی استفاده میکند.
ویر گفت تا کنون بیش از ۴۰۰ حادثه با پیامدهای زیستمحیطی مرتبط با جنگ ثبت شده است، اگرچه به دلیل تأخیر در تصاویر ماهوارهای و قطعی اینترنت در ایران، بسیاری از جزئیات هنوز ناشناخته باقی مانده است.
هوای آلوده آزاد شده میتواند منجر به مشکلات سلامتی متعددی شود.
شاید ماندگارترین تصاویر جنگ ایران، آسمان تاریک شده ناشی از زیرساختهای نفتی در ماه گذشته باشد که توسط حملات هوایی به آتش کشیده شدهاند. بر اثر انفجار انبارهای نفتی باران سیاه در نزدیکی تهران، پایتخت ایران، بارید.
کارشناسان میگویند ریز دودهها خطر ابتلا به مشکلات ریوی و قلبی را افزایش میدهد، در حالی که مواد شیمیایی سمی خطرات طولانیمدت سرطان را به همراه دارند و فلزات سنگین ناشی از ریزش میتوانند منابع خاک و آب را آلوده کنند.
دوده، خاکستر و مواد شیمیایی سمی ناشی از حملات به انبارهای سوخت و پالایشگاه، همراه با قطرات آب در اتمسفر، به صورت باران روغنی و اسیدی به زمین بازگشت که منجر به اعلام وشعیت هشدار به شهروندان و درخواست برای ماندن در خانه در پی داشت.
کارشناسان همچنین هشدار میدهند که بقایای و آلودگی ناشی از موشکها، و همچنین حملات احتمالی به تأسیسات تولیدی و سایر زیرساختها، میتواند آلودگی مضر را در سراسر منطقه منتشر کند.
محمد محمود، رئیس سیاستگذاری آب و هوای خاورمیانه در مؤسسه آب، محیط زیست و بهداشت دانشگاه سازمان ملل و بنیانگذار ابتکار آب و هوا و آب گفت «اگر به یک کارخانه تولید آمونیاك برای كود یا تولید غذا ضربه بزنید… موادی را آزاد میكند كه در صورت گسترش، کاملا سمی و مضر هستند».
دسترسی مداوم به آب پاک یک نگرانی بزرگ
کشورهای منطقه خلیج فارس برای تأمین آب آشامیدنی خود به صدها تأسیسات آبشیرینکن متکی هستند که در صورت آسیب دیدن تأسیسات یا آلوده شدن آب، خطرات بهداشتی و امنیتی را افزایش میدهد.
کاوه مدنی خاطرنشان کرد که مردم منطقه “حتی در زمان صلح نیز با دسترسی به آب آشامیدنی پاک دست و پنجه نرم میکنند. هرگونه آسیب به زیرساختهای آب میتواند اثرات طولانیمدتی داشته باشد.”
ایران گفته است که یک حمله هوایی آمریکا به یکی از تأسیسات آبشیرینکن آن آسیب رسانده است، در حالی که بحرین، ایران را به آسیب رساندن به یکی از تأسیسات خود متهم کرده است. کارشناسان میترسند که با طولانیتر شدن جنگ، تأسیسات بیشتری هدف قرار گیرند.
رسیدگی به خسارات زیستمحیطی ممکن است دههها طول بکشد
کارشناسان میگویند پس از جنگ، با بازسازی ایران و سایر کشورها، خسارات زیستمحیطی ممکن است در اولویت پایینی قرار گیرد.
به گفته محمود، تمرکز بر زیرساختهای انرژی و آب، کارخانجات تولیدی و تأسیسات تولید مواد غذایی خواهد بود. برخی از آلودگیها، به ویژه در خلیج فارس یا سایر آبراهها، «بعید میدانم به زودی رسیدگی شوند و در برخی موارد، اصلاً رسیدگی نشوند.»
به عنوان مثال در تهران پرجمعیت، تعداد زیادی از حملات نه تنها زیرساختهای نفتی، بلکه ساختمانها و مناطق مسکونی را نیز هدف قرار داده و باعث انتشار آلودگی مضر ناشی از از مواد ساختمانیتخریب شده گشته است.
مردم نیز در معرض گرد و غبار و مواد شیمیایی قرار میگیرند که ممکن است برای مدت طولانی پس از پایان جنگ و آغاز بازسازی ادامه یابد.
منبع: یورونیوز
