شهره صدری- قطره قطره آب در دل شهرهای کویری ارزش فراوانی دارد و درختانی که با این قطرات آب ارزشمند سالها رشد کرده و به تنومندی رسیدهاند از ارزش اکولوژیکی بسیار بالایی برخوردارند. مسلما از قطع این درختان که در فضای کویری و کم آب شهری مانند دامغان ، به سادگی نمی توان گذشت.
به گزارش شهروندان از دامغان، در استادیوم ورزشی حمزه سیدالشهدای این شهر بیش از 40 اصله درخت قطع شده است. درختانی که برای رویش در این سرزمین خشک و گرم، سالها مقاومت کرده و تاب آورده اند تا به قامت درختان بلند برسند.
کاشت درخت در شهرهای خشک و کم آبی مانند دامغان، فراتر از یک فعالیت زیباسازی شهری است؛ در واقع، یک اقدام استراتژیک برای سازگاری با اقلیم خشک و ارتقای زیستپایداری شهری محسوب میشود. تفاوت دما بین بخش سبز و بدون پوشش گیاهی میتواند تا ۵ تا ۱۰ درجه سانتیگراد باشد. در دامغان که تابستانهای بسیار گرم دارد، این اثر میتواند آسایش حرارتی شهروندان را بهطور محسوسی افزایش دهد. علاوه بر آنکه درختان اطراف منازل و ادارات، با ایجاد سایه و کاهش دمای محیط، نیاز به کولر و دستگاههای سرمایشی را کم میکنند.
استادیوم های ورزشی در شهرهایی با آفتاب سوزان و دمای بالا، نیاز جدی به کاشت و نگهداری درختان دارند. این امر مهم میتواند در کنار فراهم ساختن فضای سبز برای ورزشکاران، نه تنها سایهبانی را برای آنها فراهم سازد، بلکه با تعادل دمای محیط و همچنین تولید اکسیژن محیطی بهتر برای ورزشکاران را فراهم میسازد. علاوه بر اینکه این درختان نقش مهمی در جذب گردوغبار محلی را دارند که باعث بهتر شدن فعالیت های ورزشی را در روزهای غبارآلود می شود.
استادیوم ورزشی چند منظوره حمزه سیدالشهدای در شهر دامغان از زمان تاسیس تا کنون اقدام به کاشت صدها درخت و طراحی فضای سبز در این استادیوم کرده بود. با این حال متاسفانه در دو سال اخیر مدیریت این مجموعه ورزشی اقدام به قطع درختان به بهانه خشک شدن کرده است.
نگهدای از درختان کاشته شده برعهده مجموعه هایی است که آنها را در فضای تحت تملک خود میکارند. عدم تامین آب به عمد یا به سهو برای آبیاری این درختان نمی تواند توجیه کننده قطع آنها به بهانه خشکی باشد.
مجازات از بین بردن درختان در قوانین، مجازات نسبتاً سنگینی است. یکی از قوانینی که این اقدام را جرم تلقی کرده مربوط به قانون مجازات اسلامی است که بر اساس قانون حفظ و گسترش فضای سبز شهرها، علاوه بر جریمه، زندان را هم برای قطع درخت پیش بینی کرده است.
براساس این قانون قطع هر نوع درخت و یا نابود کردن آن به هر طریق در معابر، میادین، بزرگراهها، پارکها، بوستانها، باغات و نیز محلهایی که به تشخیص شورای اسلامی شهر، باغ شناخته شوند در محدوده و حریم شهرها بدون اجازه شهرداری و رعایت ضوابط مربوط ممنوع است. بخش مجازات مالی عنوان شده در این ماده علاوه بر جریمهای است که شهرداری به عنوان جریمه اداری قطع درخت، از فرد خاطی دریافت میکند.
براساس ماده ۱ قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها، هرگونه نابودی یا قطع درخت در معابر، میادین، بوستان ها و باغات بدون مجوز شهرداری ممنوع است. علاوه بر این، براساس قوانین حفظ فضای سبز شهری، هر درختی که ظاهر خشکی دارد، لزوماً خشک نشده است. شهرداری برای جلوگیری از وارد شدن آسیب به دیگر درختها و معبر در گام نخست نسبت به سربرداری درخت خشک شده اقدام میکند. 6 ماه زمان نیاز است تا مشخص شود درخت خشک شده است یا نه. در صورتی که درخت از محل سربرداری شده دوباره سبز شود زنده بودن درخت مشخص و از قطع شدن آن جلوگیری میشود.
در قوانین شهرداری به این نکته هم اشاره شده است که درختان خشک ممکن است به دلیل سقوط ناگهانی صدمات مالی و جانی را به شهروندان وارد کنند که در صورت بروز چنین شرایطی در گام نخست دلایل خشک شدن درخت بررسی میشود و در گام بعد، اگر کوتاهی صورت گرفته باشد با پیمانکار متخلف برخورد قانونی میشود. اگر درخت بر اثر بروز آفت خشک شده باشد براساس رأی کمیسیون ماده 7 ، درخت خشک شده قطع و به جای آن در همان محل و از همان نوع درخت دوباره کاشته میشود.
حال این سوال مطرح است که مدیریت مجموعه ورزشی حمزه سیدالشهدای دامغان با کدام مجوز قانونی اخذ شده از شهرداری اقدام به قطع درختان این مجموعه کرده است؟ و آیا ترک فعل این مجموعه برای نگهداری از درختان نباید مورد توجه شهرداری دامغان قرار گیرد.
شهرداری ها بارها طی اعلامیه هایی از شهروندان تقاضا کرده اند که اگر شاهد قطع درخت از سوی افراد چه در خیابانها و حتی در املاک شخصی هستید میتوانند موضوع را به شماره 137 اعلام کرده تا ماموران شهرداری به موضوع ورود کنند. حتی درخت یا درختانی که در محدوده شخصی ملک افراد و خانه های شخصی قرار دارد مورد حمایت ماموران شهرداری است و کسی حق ندارد آن قطع کند.
در انتها باید متذکر شد در شهر کویری مانند دامغان، ارزش درخت چندین برابر است، زیرا درخت نقش حیاتی در تعادل اقلیمی دارد. لذا، اولویت همواره با نگهداری، هرس تخصصی و آبیاری تحت فشار (قطرهای) است و قطع درختان تنها در صورتی مجوز داده میشود که درخت بهطور کامل تهدید جانی یا امنیتی ایجاد کند و هیچ راه جایگزینی (مانند تغییر مسیر ساخت و ساز یا هرس شدید) وجود نداشته باشد.
